Đền Chín Giếng — Lịch Sử, Lễ Hội Và Những Điều Cần Biết

Không gian thờ tự linh thiêng bên bờ sông (ảnh minh họa).

Kiến trúc đình đền truyền thống (ảnh minh họa).

Lễ rước trong lễ hội thờ Mẫu (ảnh minh họa).

Miếu thờ Mẫu trong ngõ phố Hà Nội (ảnh minh họa).

Nguồn Gốc Và Lịch Sử

Đền Chín Giếng tọa lạc tại phường Bắc Sơn, thị xã Bỉm Sơn, tỉnh Thanh Hóa, gần kề Đền Sòng Sơn. Đền thờ chính Cửu Thiên Huyền Nữ — thường được biết đến trong tín ngưỡng dân gian với danh xưng Cô Chín, một vị thánh nổi tiếng linh thiêng trong hàng Tứ Phủ Thánh Cô, được cho là hầu cận Mẫu Thượng Ngàn, có tài xem bói toán, chữa bệnh cứu người.

Đền được xây dựng từ thời Cảnh Hưng nhà Lê (1740–1786), gắn liền với quần thể di tích Đền Sòng Sơn, là điểm đến quan trọng trong hành trình hành hương của tín đồ thờ Mẫu khi về xứ Thanh.

Lễ Hội Hằng Năm

Lễ hội chính của Đền Chín Giếng diễn ra vào ngày 9 tháng 9 âm lịch hằng năm, thường được tổ chức song hành cùng lễ hội Đền Sòng Sơn, tạo nên một chuỗi lễ hội liên hoàn quy mô lớn tại thị xã Bỉm Sơn, thu hút đông đảo tín đồ đạo Mẫu về dâng hương, hầu đồng, hát chầu văn.

Hoạt Động Trong Năm

Đền Chín Giếng quanh năm đón khách hành hương, đặc biệt đông khi kết hợp lễ đền Sòng Sơn. Đây cũng là điểm hầu đồng được nhiều thanh đồng lựa chọn để trình đồng mở phủ, hầu bóng Cô Chín.

Quy Định, Xếp Hạng Của Nhà Nước

Đền Chín Giếng được công nhận là Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp Quốc gia vào năm 1993, cùng đợt với Đền Sòng Sơn. Đây cũng là một trong những địa điểm tiêu biểu gắn với Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại "Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt" được UNESCO ghi danh ngày 1/12/2016.

Tài liệu tham khảo và văn bản liên quan:

• Bách khoa toàn thư mở Wikipedia – Đền Chín Giếng
• UNESCO – Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt

Bài viết nằm trong loạt bài giới thiệu các đền, phủ thờ Mẫu tiêu biểu trên khắp Việt Nam của blog.