Đền Củi — Lịch Sử, Lễ Hội Và Những Điều Cần Biết

Ban thờ Chư vị Tôn quan Tứ Phủ (ảnh minh họa).

Ban thờ Ngũ Hổ trong tín ngưỡng thờ Mẫu (ảnh minh họa).

Không gian thờ Tứ Phủ trong tín ngưỡng dân gian (ảnh minh họa).

Diễn xướng hầu đồng trong tín ngưỡng thờ Mẫu (ảnh minh họa).

Nguồn Gốc Và Lịch Sử

Đền Củi — tên chữ là Khu Độc Linh Từ, tọa lạc bên bờ sông Lam, thuộc xã Xuân Hồng, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Đền thờ chính Ông Hoàng Mười, theo một dị bản là hiện thân của danh tướng Lê Khôi — cháu ruột vua Lê Lợi, có công lớn trong khởi nghĩa Lam Sơn, sau hiển linh phù trợ dân.

Đền được xây dựng vào cuối đời nhà Lê, bên tả ngạn sông Lam, đối diện núi Hồng Lĩnh. Đây là một trong những điểm hành hương nổi tiếng nhất xứ Nghệ Tĩnh.

Lễ Hội Hằng Năm

Đền Củi có ba ngày đại lễ trong năm: ngày 3 tháng 3 âm lịch (giỗ Thánh Mẫu Liễu Hạnh), ngày 20 tháng 8 âm lịch (giỗ Hưng Đạo Đại Vương), và lớn nhất là ngày 10 tháng 10 âm lịch — lễ giỗ chính của Ông Hoàng Mười, thu hút hàng vạn du khách và tín đồ thờ Mẫu cả nước, với các nghi thức rước sắc, tế lễ, hầu đồng, hát chầu văn.

Hoạt Động Trong Năm

Đền Củi quanh năm đón khách hành hương, là một trong những điểm hầu đồng nổi tiếng nhất cả nước, được giới đồng đạo Mẫu lựa chọn để trình đồng mở phủ.

Quy Định, Xếp Hạng Của Nhà Nước

Đền Củi được công nhận là Di tích Lịch sử - Văn hóa cấp Quốc gia. Đây cũng là một trong những địa điểm tiêu biểu gắn với Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại "Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt" được UNESCO ghi danh ngày 1/12/2016.

Tài liệu tham khảo và văn bản liên quan:

• Bách khoa toàn thư mở Wikipedia – Đền Củi
• UNESCO – Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt

Bài viết nằm trong loạt bài giới thiệu các đền, phủ thờ Mẫu tiêu biểu trên khắp Việt Nam của blog.