Chuyển đến nội dung chính

Điện Hòn Chén — Lịch Sử, Lễ Hội Và Những Điều Cần Biết

Điện Hòn Chén bên sông Hương, thuyền ghe tụ hội trong mùa lễ hội.

Kiến trúc mái điện Hòn Chén.

Lễ hội Điện Huệ Nam (Điện Hòn Chén) với đoàn thuyền rước trên sông Hương.

Toàn cảnh lễ hội Điện Huệ Nam bên bờ sông Hương.

Nguồn Gốc Và Lịch Sử

Điện Hòn Chén (còn gọi là Điện Huệ Nam) tọa lạc trên núi Ngọc Trản, bên bờ sông Hương, thuộc phường Long Hồ, thành phố Huế. Đây là nơi thờ chính Thánh Mẫu Thiên Y A Na — vị nữ thần được người Chăm tôn thờ từ xa xưa (với tên gọi Pô Nagar), sau này được người Việt tiếp nhận, dung hợp vào tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ Phủ khi di dân vào vùng đất Thuận Hóa.

Điện được xây dựng từ thời các chúa Nguyễn, trải qua nhiều lần trùng tu lớn dưới triều Nguyễn, đặc biệt dưới thời vua Đồng Khánh — người có nhiều duyên nợ tâm linh với điện thờ này. Đây là sự giao thoa văn hóa độc đáo giữa tín ngưỡng Chăm và tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt, mang đậm dấu ấn văn hóa Cố đô Huế.

Lễ Hội Hằng Năm

Lễ hội Điện Hòn Chén (lễ hội Điện Huệ Nam) được tổ chức hai kỳ mỗi năm: kỳ xuân tế vào khoảng 2–3 tháng 3 âm lịch và kỳ thu tế vào khoảng 8–10 tháng 7 âm lịch. Đây là lễ hội đặc sắc bậc nhất xứ Huế, với nghi thức rước Thánh Mẫu bằng đoàn thuyền (bằng án) trang trí lộng lẫy diễu hành trên sông Hương, cùng các hoạt động hầu đồng, hát chầu văn, đồng bóng diễn ra sôi động suốt nhiều ngày đêm.

Hoạt Động Trong Năm

Ngoài hai kỳ lễ hội chính, Điện Hòn Chén quanh năm đón khách hành hương và du khách tham quan bằng thuyền trên sông Hương. Đây cũng là nơi thường xuyên diễn ra các buổi hầu đồng của tín đồ đạo Mẫu từ khắp cả nước, đặc biệt sôi động vào dịp lễ hội, khi hàng trăm bằng án (thuyền rồng) cùng hội tụ tạo nên khung cảnh sông nước huyền ảo, linh thiêng.

Quy Định, Xếp Hạng Của Nhà Nước

Điện Hòn Chén được công nhận là Di tích Kiến trúc Nghệ thuật cấp Quốc gia theo quyết định của Bộ Văn hóa - Thông tin ngày 26/9/1998. Lễ hội Điện Huệ Nam cũng đã được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp Quốc gia. Đây là một trong những địa điểm tiêu biểu gắn với Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại "Thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt" được UNESCO ghi danh ngày 1/12/2016.

Tài liệu tham khảo và văn bản liên quan:

Bài viết nằm trong loạt bài giới thiệu các đền, phủ thờ Mẫu tiêu biểu trên khắp Việt Nam của blog.

Nhãn:

Nhận xét

Đăng nhận xét

Bài đăng phổ biến từ blog này

Tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam

Tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam hay thường gọi là Đạo Mẫu (道母), thờ Thánh Mẫu, thờ Mẫu tam phủ, tứ phủ xuất hiện khá phổ biến và có nguồn gốc lịch sử và xã hội sâu xa. Tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam là một tín ngưỡng bản địa lâu đời, lấy việc tôn thờ Mẫu (Mẹ) làm thần tượng với các quyền năng sinh sôi, bảo trợ và che chở cho con người. Tín ngưỡng mà ở đó đã được giới tính hóa mang khuôn hình của người Mẹ, là nơi mà ở đó người phụ nữ Việt Nam đã gửi gắm những ước vọng giải thoát của mình khỏi những thành kiến, ràng buộc của xã hội Nho giáo phong kiến.[1] Ngoài ra còn có Thánh Bản mệnh là vị thần đứng đầu dẫn dắt người tu đạo đi đến với Mẹ (Mẫu) - Đấng Tối cao trong Đạo Mẫu Việt Nam – Hoàng Thiên Tiên Thánh Giáo trong tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam. Vào hồi 17h15 giờ địa phương (21h15 giờ Việt Nam) ngày 1/12/2016, tại Phiên họp Ủy ban Liên Chính phủ về bảo vệ di sản văn hóa phi vật thể lần thứ 11 của UNESCO diễn ra tại thành phố Addis Ababa, Cộng hòa dân chủ Liên bang Ethiopia, di sản "Thực h...
Đăng nhận xét
Đọc thêm

Giữ hồn điệu chầu văn thời Trần tại đền Kiếp Bạc, Lễ hội Côn Sơn - Kiếp Bạc mùa thu 2026

Báo Hải Phòng (ngày 6/10/2026) có bài viết về các canh hầu đồng và điệu hát chầu văn trong Lễ hội Côn Sơn - Kiếp Bạc mùa thu 2026 tại đền Kiếp Bạc, thành phố Hải Phòng. Theo bài viết, các canh hầu thu hút sự quan tâm của người dân và du khách, được xem như một không gian diễn xướng lịch sử sống động. Nét riêng của hát văn đền Kiếp Bạc Bài viết phân biệt hát văn đền Kiếp Bạc (chầu văn nhà Trần) với hát văn trong đạo Mẫu. Theo một nghệ nhân được trích lời, lối hát chủ yếu là hát Sai, mang màu sắc võ trị, nhằm tạo khí thế cho các giá hầu. Nhịp phách dồn dập khi người hầu thực hiện các động tác như thượng đồng, xiên lình, đai thượng, trong khi đàn nguyệt và lời ca vẫn giữ sự chuẩn mực. Cách giữ nghề Cung văn học nghề chủ yếu bằng truyền miệng, đồng thời tự đọc sách để lọc bỏ những lời văn sai lệch do tam sao thất bản. Các nghệ nhân nhấn mạnh yếu tố "tâm" của người hát, coi cung văn là người mời Thánh về ngai. Thế hệ kế cận Bài viết nhắc đến một người trẻ từ Bắc Ninh lần đầu cầm p...
Đăng nhận xét
Đọc thêm

Đền Rừng — Lịch Sử, Lễ Hội Và Những Điều Cần Biết

Bàn thờ Ngũ Hổ trong tín ngưỡng thờ Mẫu (ảnh minh họa). Không gian thờ linh thiêng (ảnh minh họa). Ban thờ trong đền, phủ Tứ Phủ (ảnh minh họa). Chư vị Tôn quan trong tín ngưỡng Tứ Phủ (ảnh minh họa). Nguồn Gốc Và Lịch Sử Đền Rừng nằm bên bờ sông Hồng, thuộc làng Gia Thượng, phường Ngọc Thụy, quận Long Biên, Hà Nội. Đền còn có tên là Tứ vị phủ Gia Thượng linh từ . Tên gọi ban đầu là "đền Dừng" vì đây là bến thuyền nơi các thương nhân thường dừng chân cầu nguyện. Đền thờ Thành hoàng làng, Linh Lang Đại vương, Chúa Bà bản đền và một vị tướng quân, cùng Nhị vị Chúa Bà. Cung thờ Tứ vị linh từ có khoảng 250 năm tuổi, còn cung thờ Nhị vị Chúa Bà khoảng 160 năm tuổi. Lễ Hội Hằng Năm Đền là nơi diễn ra các lễ tiệc theo tín ngưỡng thờ Mẫu và thờ Thành hoàng của người dân địa phương. Các nguồn tư liệu hiện có không nêu ngày hội cố định, nên bạn nên hỏi ban quản lý đền để biết lịch cụ thể. Hoạt Động Trong Năm Quanh năm, đền đón khách đến dâng hương vào ngày mùng một và ngày rằm hằng th...
Đăng nhận xét
Đọc thêm