Tứ Phủ Là Gì? Bốn Cõi, Bốn Sắc Màu Trong Vũ Trụ Quan Người Việt

Khác với người phương Tây phân chia vũ trụ thành thiên đàng và địa ngục, hay Phật giáo chia thành ba cõi sáu đường luân hồi, người Việt xưa nhìn nhận vũ trụ quanh mình qua bốn lăng kính không gian hữu hình: Tứ Phủ. Mỗi phủ được cai quản bởi một vị Thánh Mẫu tối cao và được định danh bằng một màu sắc đặc trưng: đỏ, vàng, trắng, xanh.

Thiên Phủ — Cõi Trời (Màu Đỏ)

Thiên Phủ là cõi trời, nơi ngự trị của Mẫu Thượng Thiên. Màu đỏ là màu của mặt trời chói lọi, ngọn lửa mang lại hơi ấm, là dòng máu tuôn chảy mang theo sinh khí. Mẫu Thượng Thiên cai quản mây, mưa, sấm, chớp, duy trì sự cân bằng khí hậu.

Địa Phủ — Cõi Đất (Màu Vàng)

Địa Phủ là cõi đất mẹ bao la, nơi cai quản của Mẫu Địa. Màu vàng là màu của những cánh đồng lúa chín, của đất phù sa màu mỡ, biểu trưng cho sự ổn định, trường tồn, thể hiện triết lý “sống bám vào đất, chết lại trở về với đất”.

Thoải Phủ — Cõi Nước (Màu Trắng)

Chữ “thoải” thực chất là cách đọc trệch của từ “thủy”. Thoải Phủ là cõi sông ngòi, ao hồ, biển cả, do Mẫu Thoải cai quản. Màu trắng là màu của bọt nước tung trắng xóa, gợi lên sự thanh khiết nhưng cũng phảng phất nỗi buồn sâu thẳm.

Nhạc Phủ — Cõi Rừng Núi (Màu Xanh)

Nhạc Phủ là cõi rừng xanh núi đỏ, do Mẫu Thượng Ngàn ngự trị. Bà cai quản 81 cửa rừng, muôn loài cầm thú. Điều đặc biệt nhất của Nhạc Phủ là giá trị gắn kết dân tộc: rất nhiều vị thần linh trong Nhạc Phủ mang hình dáng, trang phục của các dân tộc thiểu số miền núi, xóa nhòa ranh giới địa lý và sắc tộc giữa người miền xuôi và miền ngược.

Nhìn lại cấu trúc “Thiên đỏ, Địa vàng, Thoải trắng, Nhạc xanh”, bốn cõi không hề xung đột mà hòa quyện, cho thấy tư duy sinh thái sâu sắc của tổ tiên: con người là một phần của tự nhiên, không đứng trên tự nhiên để cai trị.

Đón đọc kỳ sau: Hệ Thống Thần Linh Tứ Phủ — Từ Tam Tòa Thánh Mẫu đến Thánh Cậu.