Đền Dầm (Thường Tín) — Lịch Sử, Lễ Hội Và Những Điều Cần Biết

Bàn thờ Ngũ Hổ trong tín ngưỡng thờ Mẫu (ảnh minh họa).

Không gian thờ linh thiêng (ảnh minh họa).

Ban thờ trong đền, phủ Tứ Phủ (ảnh minh họa).

Chư vị Tôn quan trong tín ngưỡng Tứ Phủ (ảnh minh họa).

Nguồn Gốc Và Lịch Sử

Đền Dầm (còn gọi là đền Xâm Dương) ở thôn Xâm Dương, xã Ninh Sở, huyện Thường Tín, Hà Nội (theo VnExpress năm 2021; địa danh hành chính có thể đã thay đổi, bài năm 2026 ghi cụm đền thuộc xã Hồng Vân). Đền thờ Thủy Cung Thánh Mẫu (Mẫu Thoải), vị Thánh Mẫu cai quản sông nước, được tôn là Mẫu Đệ Tam trong Tam Tòa Thánh Mẫu.

Theo VnExpress, đền có từ thời Trần. Tương truyền Mẫu Thoải là con gái Long Vương, đã giúp vua Trần Nhân Tông đánh quân Nguyên; sau chiến thắng, đền Xâm Dương và đền Xâm Thị được xây để thờ Mẫu. Một bài hướng dẫn du lịch lại kể truyền thuyết năm 1285, khi Hưng Đạo Vương đóng quân tại đây thì Mẫu hiển linh giúp quân ta. Tên làng Dầm, đền Dầm được cho là bắt nguồn từ việc vùng này thường xuyên ngập nước. Các nguồn chỉ nói đền "có từ thời Trần", không nêu năm xây dựng cụ thể.

Về sắc phong, VnExpress cho biết đền được ban 6 sắc phong từ thời vua Lê Thần Tông đến vua Khải Định, trong khi bài hướng dẫn du lịch ghi đền lưu giữ 28 đạo sắc phong thuộc các triều Trần, Lê, Nguyễn. Hai nguồn chưa thống nhất về con số này.

Kiến Trúc Và Không Gian

Theo VnExpress, đền còn giữ nét cổ, không gian thoáng, có hồ nước và nhiều cây cổ thụ. Cổng có ba cửa; gian chính thờ Mẫu Đệ Tam, ngoài ra có cung Trần triều thờ Hưng Đạo Vương, động Sơn Trang, Lầu Cô và Lầu Cậu. Lầu Cô là lầu hai tầng, mái lục giác, nằm trên hồ. Đền thuộc cụm di tích gồm chùa Công Minh, đền Mẫu Cửu và đền Đại Lộ.

Lễ Hội Hằng Năm

Theo bài hướng dẫn du lịch, lễ hội diễn ra từ mùng 1 đến mùng 10 tháng 2 âm lịch, hội chính vào các ngày mùng 5, 6 và 7. Phần lễ có nghi thức rước nước từ sông Hồng về để tắm tượng; phần hội có múa rồng, múa sư tử, chọi gà và hát quan họ. Báo Nông nghiệp và Môi trường cho biết lễ hội năm 2026 của cụm đền Đại Lộ - đền Dầm diễn ra từ 19/3 đến 28/3 (mùng 1 đến mùng 10 tháng 2 âm lịch), với các nghi lễ như hầu đồng, rước nước, rước văn.

Hoạt Động Trong Năm

Bài hướng dẫn du lịch khuyên khách sắm lễ màu trắng (hoa cúc trắng, xôi, oản trắng) vì màu bản mệnh của Mẫu là trắng; lễ chay dâng ban Phật và ban Mẫu, lễ mặn dâng ban Công Đồng hoặc ban Trần Triều. Đền mở cửa khoảng từ 6h đến 18h theo bài này. Du khách nên ăn mặc kín đáo, giữ trật tự khi vào đền.

Quy Định, Xếp Hạng Của Nhà Nước

Các nguồn không nêu cấp xếp hạng di tích của đền Dầm. Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ của người Việt đã được UNESCO ghi danh là Di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại ngày 1/12/2016.

Tài liệu tham khảo và văn bản liên quan:

Bài viết nằm trong loạt bài giới thiệu các đền, phủ thờ Mẫu tiêu biểu trên khắp Việt Nam của blog.

Đạo Mẫu | Tín ngưỡng thờ Mẫu Việt Nam

Tìm kiếm Blog này