Đền Chợ Củi (Hà Tĩnh) và huyền tích Quan Hoàng Mười

Đền Chợ Củi tọa lạc bên dòng sông Lam, thuộc xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh (Ảnh: Cổng TTĐT Hà Tĩnh, qua VietNamNet).

Theo chuyên trang Dân tộc và Phát triển (VietNamNet) (bài của Việt Hà, ngày 27/10/2026), đền Chợ Củi gắn với tín ngưỡng thờ Mẫu của người Việt, nơi được dân gian tôn kính Đức Quan Hoàng Mười qua những huyền tích về vị tướng tài đức.

Di tích

• Đền Chợ Củi (còn gọi là đền Củi, tên chữ Khu Độc Linh Từ) nằm bên sông Lam, dưới chân núi Hồng Lĩnh, thuộc xã Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh.
• Được xếp hạng di tích lịch sử, kiến trúc, nghệ thuật cấp quốc gia năm 1993.

Huyền tích

• Theo bài báo, Quan Hoàng Mười là vị tướng có công dẹp giặc; khi trở về, ông giúp dân sau thiên tai bằng cách dựng lại nhà cửa và mở kho lương cứu đói.
• Thuyền của ông gặp nạn ở chân núi Hồng Lĩnh; dân gian kể rằng thi thể nổi trên mặt nước, đất đùn lên bao bọc di quan, có mây vàng cùng thiên binh rước về trời.
• Một số dị bản đồng nhất ông với Lê Khôi, Nguyễn Xí hoặc Lý Nhật Quang.

Cung thờ Quan Hoàng Mười tại đền Củi (Ảnh: Mia, qua VietNamNet).

Lễ hội

Theo bài báo, ngày 10 âm lịch hằng năm là ngày tiệc chính, với các nghi thức rước nước, cúng tế và hát chầu văn. Lễ hội năm 2026 diễn ra hai ngày 17–18/11 (theo bài báo); ngày 17/11 có lễ rước cấp thủy lúc 8h30, lễ cúng tiên thường 15h–17h, chương trình nghệ thuật 19h30–22h và lễ cúng yết cáo, canh lúc 23h30.

Người dân và khách hành hương dâng hương tại lễ hội (Ảnh: CTTĐT Hà Tĩnh, qua VietNamNet).

Nguồn: Dân tộc và Phát triển – Đền Chợ Củi và huyền tích hóa thánh từ lòng dân. Bài trên blog là bản tóm tắt; xin xem bài gốc. Xem thêm: UNESCO – Tín ngưỡng thờ Mẫu Tam phủ.